Wiercenie w drewnie – jak wybrać wiertła do drewna

Katarzyna Laszczak
Katarzyna Laszczak
Drewno jest miękkie, ale ma specyficzną strukturę. Dlatego do wiercenia nim warto wybrać odpowiednie wiertła.
Drewno jest miękkie, ale ma specyficzną strukturę. Dlatego do wiercenia nim warto wybrać odpowiednie wiertła. Proline
Wiercenie w drewnie to jedna z podstawowych czynności każdego majsterkowicza. Podpowiadamy jak wybrać odpowiednie wiertła do drewna.

Czym różnią się wiertła do drewna od wierteł do metalu

Wybór narzędzi odpowiednich do danych prac to jedna z podstaw sukcesu. Dlatego pracując z drewnem, trzeba wybrać wiertła przeznaczone właśnie to tego materiału. Wprawdzie stosując wiertła do metalu, poradzimy sobie również i z drewnem, jednak praca będzie mniej komfortowa, a możemy nawet uszkodzić opracowywaną powierzchnię.

Drewno jest wprawdzie stosunkowo miękkie, ma jednak specyficzną włóknistą strukturę i cechuje się niejednorodną twardością. Dlatego stosując do niego wiertła do metalu, ryzykujemy, że w początkowej fazie pracy narzędzie się ślizgać po powierzchni płyty czy deski, a na powierzchni powstaną nieestetyczne zarysowania albo wgłębienia.

_– _Przyczyną tego zjawiska jest kąt wierzchołkowy stosowany w wiertłach do metalu. Jest on zbyt duży do efektywnej pracy w drewnie – wyjaśnia Emil Sieligowski ekspert PROLINE – Ryzyko poślizgu możemy znacznie zmniejszyć wykonując uprzednio małe wgłębienie w miejscu wiercenia. Jeżeli jednak zależy nam na powtarzalności i precyzji, powinniśmy zawsze sięgać po wiertła do drewna – dodaje specjalista.

Wiertła do drewna mają nieco inną geometrię od wierteł do metalu, a także są wyposażone w specjalne ostrza centrujące, które prowadzą je na początku pracy oraz zapobiegają przesuwaniu się sprzętu w późniejszych fazach, np. kiedy wiertło natrafi na twardy sęk. Dzięki temu powstaje otwór okrągły i gładki, wolny od zadziorów i innych uszkodzeń powierzchni.

Wiertła do drewna dzielą się na kilka typów: kręte, płaskie i spiralne. Ich wybór zależy od rodzaju otworów, które zamierzamy wykonywać.

RODZAJE WIERTEŁ DO METALU

Kręte wiertła do drewna

Kręte wiertła do drewna to najpopularniejszy typ. Wykonane z wysokiej jakości stali narzędziowej, służą do precyzyjnego wiercenia w drewnie otworów o średnicach od 3 do 30 mm i głębokości dochodzącej do 150 mm. Wiertła kręte mają dwie krawędzie skrawające, zwane także ostrzami, które tworzą z łysinkami kąt ostry (m.in. to odróżnia je od wierteł do metalu, w których kąt jest rozwarty).

Podczas pracy ostrza wykrawają najpierw obwód otworu, a dopiero następnie jego środek. Ze względu na małą twardość drewna i materiałów drewnopochodnych, kąt natarcia ostrzy wynosi w nich około 30°.

– Za centrowanie narzędzia podczas pracy nie odpowiadają krawędzie skrawające, a specjalne ostrze centrujące, przypominające z wyglądu ostry szpikulec i często nazywane żądłem – tłumaczy Emil Sieligowski – Wystaje ono poza ostrza, a jego kształt umożliwia bardzo łatwe zagłębianie się w materiał i osiowe prowadzenie narzędzia – dodaje ekspert. Efektywne odprowadzanie zwiercin zapewniają dwa głębokie, spiralne rowki, które na bieżąco wyprowadzają wióry na zewnątrz.

Płaskie wiertła do drewna

Płaskie wiertła do drewna służą do wykonywania otworów o większych średnicach (są one również nazywane wiertłami łopatkowymi lub piórkowymi). Wiertła płaskie mają bardzo prostą budowę i pozbawione są spirali odprowadzającej wióry. Część robocza jest w nich spłaszczona, a dwie zaostrzone krawędzie skrawające są proste. Za ustalenie osiowości otworu odpowiada ostrze prowadzące. Płaska głowica płynnie przechodzi w uchwyt cylindryczny.

Ponieważ na wiertła płaskie podczas pracy działają duże siły, najczęściej stosuje się w nich zakończony sześciokątem SW ¼  ̋. Zapewnia to pewne mocowanie w uchwycie wiertarskim, pozwala też na użytkowanie sprzętu ze specjalną przedłużką lub w uchwytach szybkozłącznych. Wiertła płaskie nie pozwalają wiercić zbyt precyzyjnie, jednak ze względu na szeroki zakres rozmiarów dochodzący do 45 mm, warto mieć je w skrzynce z narzędziami.

Wiertła spiralne – świdry

Wiertła spiralne czyli świdry pozwalają na precyzyjne wykonywanie otworów o dużych średnicach i głębokościach, np. w kłodach czy belkach. Charakteryzują się one rdzeniem jednozwojnym o kształcie spirali, który posiada tylko jedną łysinkę. Pojedynczy rowek wiórowy jest duży i umożliwia sprawne usuwanie zwiercin nawet z bardzo głębokich odwiertów.

– Świdry wyposażone są w gwintowany stożek centrujący. Działa on na zasadzie samogwintującej się śruby, dzięki czemu wciąga wiertło w drewno. Pozwala to na pracę praktycznie bez używania nacisku na narzędzie, wystarczy nim obracać_ – _tłumaczy ekspert.

Wiertła spiralne zakończone są sześciokątnym uchwytem, który umożliwia zastosowanie dużych momentów obrotowych i pozwala wyeliminować zjawisko obracania się narzędzia w uchwycie wiertarskim. Średnice świdrów dochodzą do 40 mm, a ich długość nawet do niemal pół metra.

Wiercenie w drewnie - sprzęt i akcesoria do zadań specjalnych

Wiertła kręte, płaskie i spiralne nie wyczerpują szerokiego asortymentu osprzętu do wykonywania otworów w drewnie. Występują bowiem różne modyfikacje, jak np. wiertła łopatkowe z gwintowanym ostrzem i dodatkowymi zadziorami na zewnętrznych krawędziach ostrzy, czy wiele innych rozwiązań pozwalających na efektywną pracę w drewnie i materiałach drewnopochodnych. Niektóre z nich, jak wiertła drążone lub do konfirmatów znajdą zastosowanie raczej wyłącznie w profesjonalnych pracach stolarskich.

Jednak dla każdego majsterkowicza będą przydatne dwa dodatkowe narzędzia. Są to wiertła cylindryczne (sedniki) oraz otwornice.
Wiertła cylindryczne, zwane też sednikami, przeznaczone są do wykonywania nieprzelotowych otworów o płaskim dnie, przystosowanych np. do montażu zawiasów puszkowych.
– Robocza część takiego wiertła działa na zasadzie frezu czołowego, usuwającego materiał za pomocą dwóch noży i półokrągłych ostrzy obwodowych – objaśnia Emil Sieligowski.

Natomiast otwornice służą do wykonywania otworów o naprawdę dużych średnicach, dochodzących do 140 mm, a nawet większych.
– Profesjonalne otwornice bimetalowe wykonuje się ze stali narzędziowej szybkotnącej. Można wycinać nimi otwory przelotowe nie tylko w drewnie i materiałach drewnopochodnych, lecz także tworzywach sztucznych, a nawet aluminium czy stali. Wymagają stosowania wiertła prowadzącego, dostosowanego do materiału, z którym aktualnie pracujemy – precyzuje specjalista.

Sprzęt ułatwiający wiercenie w drewnie

Do narzędzi, które ułatwiają wiercenie w drewnie należą m.in. znaczniki do połączeń kołkowych. Przydadzą się przy wszelkich pracach związanych z budową mebli, gdzie łączenia tego typu wykorzystywane są bardzo często. Dzięki ich zastosowaniu w prosty sposób i bardzo precyzyjnie odwzorujemy układ otworów do nawiercenia w łączonych materiałach.

Innym przydatnym sprzętem są ograniczniki głębokości wiercenia.
– Te wykonane z metalu pierścienie zakładamy na wiertło, a następnie dokręcamy w wybranym miejscu, tworząc barierę dla zbytniego zagłębienia narzędzia. W ten sposób szybko i pewnie wykonamy całe serie otworów o dokładnie tej samej głębokości – podpowiada Emil Sieligowski.

Przy pracach z wkrętami, których łby wpuszczane są w deski czy płyty drewnopochodne, zadanie ułatwi nam nawiertak z fazownikiem. Narzędzie to wierci otwór pod wkręt, wykonując jednocześnie wgłębienie na jego zakończenie. Dzięki temu czas pracy będzie krótszy, nie będzie też potrzeby dodatkowo nawiercać zagłębień wiertłem o większej średnicy.

Wiercąc w stosunkowo miękkim materiale, jakim jest drewno, też trzeba przestrzegać zaleceń producentów elektronarzędzi.
Wiercąc w stosunkowo miękkim materiale, jakim jest drewno, też trzeba przestrzegać zaleceń producentów elektronarzędzi. Proline/Tryton

Jaką wiertarkę stosować do prac w drewnie

Wiercąc nawet w stosunkowo miękkim materiale, jakim jest drewno musimy pamiętać o tym, że każdy sprzęt ma założony konstrukcyjnie maksymalny pułap obciążenia. Wskazują go podawane przez producentów sprzętu maksymalne średnice odwiertów w poszczególnych materiałach. Ich przekroczenie wiąże się z  ryzykiem uszkodzenia narzędzia. O ile wiercąc w metalu czy w murze zwykle trzymamy się zaleceń, o tyle w przypadku drewna często je przekraczamy zwłaszcza, gdy stosujemy wiertła łopatkowe czy sedniki.

– Parametry podawane przez twórców sprzętu dotyczą głębokich odwiertów. Ponieważ sednik czy wiertła łopatkowe bardzo słabo odprowadzają wióry, wykorzystywane są najczęściej do płytkich odwiertów. W takim wypadku ich okazjonalne stosowanie raczej nie nadwyręży posiadanej wiertarki. Mimo to, warto stosować je z mocniejszymi maszynami, optymalnie dwubiegowymi lub sprzętem wolnoobrotowym – radzi Jarosław Bednarczyk.

W przypadku świdrów o dużych średnicach sprawa wygląda inaczej. Zwykle wykonuje się nimi bardzo głębokie odwierty, przez co obciążenia podczas pracy są znacznie wyższe. Dlatego wiertła kręte wymagają zastosowania naprawdę mocnych wiertarek.
– Do pracy ze świdrami świetnie nadają się… wiertarko-wkrętarki z wysokim momentem obrotowym. Sprawdzą się również wiertarki wolnoobrotowe i specjalistyczne modele dedykowane do pracy z koronami wiertarskimi – podsumowuje Jarosław Bednarczyk.

Wydawałoby się, że drewno jest stosunkowo mało wymagającym materiałem. W rzeczywistości jest jednak inaczej, dlatego, aby wiercenie w drewnie było naprawdę efektywne i precyzyjne, trzeba zaopatrzyć się w odpowiednie narzędzia. Wybór właściwego wiertła do drewna pomoże nam wykonać prace w optymalny sposób.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Wyższy podatek od nieruchomości od 2023 roku - video flesz

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na e-sciany.pl e-sciany.pl
Dodaj ogłoszenie